Malawi
Hallo,

Ik zal eerlijk zijn: dit is geen echte web-log. Wij wonen in Malawi en schrijven af en toe een kort stukje over het dagelijkse leven hier voor een plaatselijke krant in NL. Hier kan je deze artikeltjes lezen.

Tionana!

Maarten

De G-8 top in Schotland heeft besloten tot een gedeeltelijke kwijtschelding van de schulden van een groep van 15 zeer arme landen, waarvan vele in Afrika, en het verdubbelen van de hulp daaraan. Malawi, met een schuld van 2.5 miljard Euro, zit daar niet bij. Het staat op een soort reservelijst van landen die eerst moeten bewijzen de zaakjes op orde te hebben. Een belangrijke conditie van de G8 beslissing is namelijk dat de regeringen een beter en transparanter beleid moeten gaan voeren om corruptie tegen te gaan. Niet zo vreemd, want al 40 jaar wordt er hulp gegeven aan Afrika, maar er zijn vele voorbeelden van landen die er nog net zo voorstaan als toen, of misschien nog wel slechter. Malawi hoort helaas wél bij deze groep. Uiteraard ligt dit niet slechts aan de landen zelf en is het probleem complexer dan alleen maar slecht beleid en corruptie. Toch zal de Malawiaanse regering moeten laten zien dat ze toekomstige hulp wel goed zouden besteden en niet ter verrijking van een beperkt groepje politici en zakenlui.

Helaas hebben we in de afgelopen maanden meerendeel slechte voorbeelden gezien van de sinds 1 jaar nieuwe president, Bingu wa Mutharika. Zo was hij een tijd geleden in België voor een conferentie en maakte direct maar van de mogelijkheid gebruik om wat te gaan winkelen. Ondanks de Rolls Royce cabriolet die hem ter beschikking staat was hij namelijk dringend toe aan een nieuwe auto. Deze moest natuurlijk passend zijn voor een groot staatsman, met kogelvrij glas en zo. Tsja, dan kom je uiteraard al snel uit op de allerlaatste Mercedes Benz ter waarde van 430.000 Euro per stuk. Uiteraard kon hij na zo’n bestelling zijn vrouw niet afschepen met een Fiatje Panda en dus kreeg zij dezelfde. Voor het geval de nieuwe auto ‘s ochtends onverhoopt wat startproblemen zou geven, werd er meteen maar een derde besteld ter reserve. Toen dit de Malawiaanse pers ter ore kwam, werd er uiteraard heftig geprotesteerd. Gelukkig lijkt de bestelling gannuleerd te worden (een overwinning op zich) en zal de president het moeten doen met een bolide van slechts 70.000 Euro.

Afgelopen week was er nog een ander voorbeeld van pure geldverkwisting. Ondanks het feit dat in elk overheidsgebouw de statige blik van Bingu je al vanaf portretfoto’s aankijkt, moeten er toch nieuwe portretten komen want ……….. de achtergrondkleur was verkeerd! Die is namelijk geel, de kleur van Bingu’s oude partij. Hij heeft nu zelf een nieuwe partij opgericht met blauw als hoofdkleur en dus moeten alle portretten vervangen worden. Kosten: 80,000 Euro. Dat in een land waar 70% van de mensen moet leven van minder dan 85 eurocenten per dag.

Uiteraard is dit ontzettend frustrerend om te lezen in de krant als je de armoede om je heen ziet. Het lijkt er nu sterk op dat een reeks arrestraties van corrupte ambtenaren puur voor de show was, om de G-8 en het IMF gunstig te stemmen. Wellicht is het daarom zo slecht nog niet dat Malawi geen kwijtschelding van oude schulden en nieuwe leningen heeft gekregen. Het is eerst van groot belang een sterke democratie en onafhankelijke rechtsstaat op te bouwen zodat uitwassen als auto’s en portretten tegengehouden kunnen worden. Veel nieuw geld zou misschien wel een averechts effect kunnen hebben. Soms maakt het verkeerde middel de kwaal alleen maar erger.

Het moest er dan toch van komen. Na 3 jaar muggemelk, kleding met lange mouwen en slapen onder een muggenet kregen zowel Marie-José als ik rond de jaarwisseling toch nog malaria. En dan nog wel op vakantie in Namibië. Malaria krijg je door zoiets simpels als een muggebeet, maar dan wel door een geïnfecteerde vrouwtjesmug die een parasiet bij zich draagt, falciparum geheten. En vals is ‘ie. Vier dagen in het ziekenhuis met koorts rond de 40 graden is geen pretje en al helemaal niet als je niet in eigen land bent. Verschillende infuuszakken en heel wat medicijnen later waren wij er gelukkig weer van af. Dit geldt helaas niet voor alle patiënten. De malariaparasiet die hier in Afrika veel voorkomt is een levensgevaarlijke, zeker als je er te lang mee wacht. Mensen die het eerst afdoen als een griepje en te laat een antimiddel krijgen, kunnen binnen een week sterven. De parasiet krijgt dan namelijk kans om zich razendsnel in je bloed te vermeerderen en via nieren en lever uiteindelijk zelfs in je hersenen terecht te komen. Te lang wachten komt in Afrika met veel afgelegen gebieden zoals in Malawi nogal eens voor. Zoals gewoonlijk zijn het weer de armen op het platteland die de dupe zijn, en dan vooral kinderen. Volgens Artsen zonder Grenzen bezwijkt er elke 30 seconden (!) een kind aan malaria en sterven er in Afrika naar schatting bijna 2 miljoen mensen jaarlijks aan de ziekte. Dit maakt het samen met AIDS de grootste killer in ontwikkelingslanden. En dat allemaal door een muggebeetje. Veel Non Gouvermentele Organisaties (NGO’s) doen er middels voorlichting dan ook alles aan om mensen te waarschuwen en levens te redden. Zo ook hier in Malawi waar mensen op het hart gedrukt wordt toch vooral onder een geïmpregneerd net te slapen. Deze worden met subsidie voor een habbekrats aangeboden dus de prijs zou het probleem niet mogen zijn. Innovatieve vissers hebben hier trouwens weer dankbaar gebruik van gemaakt en gebruiken de ” klambu” als goedkope visnetten. Voorkomen is dus, zoals met veel ziekten, het sleutelwoord. Preventieve middelen (profilaxen) tegen malaria slikken is echter niet altijd mogelijk, zeker niet als je langer in een malariagebied woont. In tegenstelling tot toeristen zijn er bijvoorbeeld maar weinig expats die langdurig profilaxen slikken want de middelen staan vooral bekend om hun bijwerkingen. Met name het beruchte Lariam geeft sommige mensen rare dromen of nachtmerries. Wijzelf hebben dan ook al die jaren niet geslikt, maar proberen vooral ‘s avonds op te passen. Bij enige twijfel is een malariatestje in het ziekenhuis in 10 minuten gepiept en bij een positieve uitslag zijn er direct medicijnen beschikbaar. Zoals gezegd is dat helaas niet voor iedereen weggelegd. Wel is het zo dat sommige lokale mensen een soort resistentie opbouwen en niet erg bang zijn voor malaria. Een aantal van ons kantoorpersoneel heeft 1 of 2 keer per jaar een malaria aanval, neemt kinine, rilt het met wat koorts onder de dekens in een paar dagen van zich af en komt daarna schijnbaar kiplekker weer terug. Kan nu uit eigen ervaring meedelen dat voor ons Europeanen, die als kind niet aan malaria zijn blootgesteld, dat toch wat anders ligt…..

Jazeker, ook in Malawi komt de goede Sint. Weliswaar niet per stoomboot of paard, maar in een ouwe pick-up truck. Met 35 graden rondstappen in een heet pak, kriebelende baard en mijter is geen grapje maar altijd wordt er toch weer iemand bereid gevonden om voor even heilig te zijn. De Malawiaanse toeschouwers vinden het allemaal prachtig, als snappen ze er niets van waarom die gekke blanken ineens het bekende Kiwi schoenpoetsmerk op hun gezicht smeren. Laat staan dat ze met deze temperaturen lange kousen dragen. Je zou zeggen dat ze er redelijk aan gewend maren maar eigenlijk zijn ze ook wel een beetje bang voor die omgetoverde zwarte mensen. Ze houden dus maar een eerbiedige afstand. Enige jaren geleden woonden we in Indonesie en ook daar keek men nieuwsgierig, maar toch met enige argwaan naar deze rare verkleedpartij. Twee vrouwen durfden wat dichterbij te komen maar toen wij als Pieten verkleed op hen afrenden zetten ze het al giechelend op een enorm lopen. Toch blijft het mooi om te zien hoe deze oerhollandse traditie ook in het verre buitenland gevierd blijft. Er zijn zo’n 30 Nederlandse kinderen, waarvan sommigen hier zijn geboren. Omdat ze meesten veel buitenlandse vriendjes hebben gelooft het meerendeel nog vurig in deze goedheiligman. Alle liederen komen er dan ook zonder haperen uit. Dat geldt tevens voor de meeste volwassenen, zelfs zij die al langer in het buitenland wonen. Zo wordt het feest muzikaal omlijst door de 76-jarige Ben die al 50 jaar in Afrika vertoeft. Toch speelt hij op zijn waarschijnlijk even zo oude orgel nog vlekkeloos alle sinterklaasliedjes. Deze worden ook meegezongen door Malawiaanse kinderen uit gemengde huwelijken. De Nederlandse cultuur wordt hen dus ook hier in donker Afrika bijgebracht. De meesten van deze kinderen gaan naar de twee internationale scholen in Blantyre. De lessen zijn in het Engels en worden gegeven door een heel clubje vooral Engelse en andere buitenlandse leraren. Het zijn priveéscholen en het lesgeld is prijzig. Per kind zijn de ouders al gauw 5000 euro kwijt. Daarvoor heb je dan wel een school met allerlei sportvoorzieningen en speciale theater -en dans leraressen. Bovendien leren de kinderen in korte tijd uitstekend Engels door het internationale karakter van de school. Het is dus met name thuis dat ze horen over typisch Nederlandse dingen als de Sint. Pepernoten worden door moeders zelf gebakken en marsepein is toch maar slecht voor de tanden. Sneeuw en andere winterse toestanden zijn even niet aan de orde. Sterker nog, tijdens het bezoek van de Sint verdwijnt dan ook het ene na het andere kind in het zwembad, een welkome afkoeling. Gelukkig hebben de Pieten het droog kunnen houden….

Afrikanen en ook Malawianen staan bekend om hun bloemrijk taalgebruik. Zo horen we regelmatig prachtige en vooral humorvolle gezegden en wijsheden. In een arm land als Malawi is humor vaak een sterk middel om de moed erin te houden. Zijn onze Nederlandse spreekwoorden veelal gebaseerd op water, wind, schepen, koeien en andere typisch hollandse zaken, het zal u niet verbazen dat het in Afrika vaak over wilde dieren en de natuur gaat. Olifanten en leeuwen spreken natuurlijk tot de verbeelding. Een van mijn favorieten is : Je kan niet tweemaal door de benen van een olifant kruipen. Zelfs met de nieuwe zorgverzekering lijkt dat inderdaad niet verstandig. Dat geldt ook voor de domme hond die tegen de olifant blaft. Of: als twee olifanten strijden is ‘t het gras dat lijdt. Vaak een waarheid in Afrika waar zoveel burgeroorlogen door twee trotse partijen wordt uitgevochten. Relativeren kan men overigens goed in Malawi: Ook de meeste trotse haan was ooit slechts een eitje. En het gras bij de buren mag groener zijn, het is net zo hard werken om het te maaien!
Maar ook spreuken die niet met dieren te maken hebben hoor je regelmatig, zoals: Karakter is als een zwangerschap, je kan het niet lang verbergen. En ook: Bid voor een goede oogst…. maar blijf ploegen. Over werken gesproken, regelmatig worden Afrikanen als enigszins lui bestempeld en natuurlijk zijn er best mensen die er zich er met een Jantje van Leiden van af willen maken. Maar men wordt toch aangespoord : Succes is een ladder die je niet kan beklimmen met je handen in de zakken. En: er zijn geen sluiproutes naar de top van een palm. Of nog iets filosofischer: Hij die niet weet waar hij naar toe gaat, zal niet weten dat hij al is gearriveerd.

Misschien kunnen we een cultuur van een land wel het beste begrijpen als we de spreekwoorden zoals hierboven leren kennen. In de afgelopen 3.5 jaar hebben we een hoop armoede en ellende gezien in Malawi, maar ook veel voorbeelden van geloof, saamhorigheid en een onzettend doorzettingsvermogen. Het is lang niet altijd een positieve toekomst waar mensen naar uit kunnen kijken. Elk jaar weer die zorg over de regens en het wel of niet lukken van de maisoogst, al die enge ziektes die constant op de loer liggen, met een overheid die maar niets aan de situatie lijkt te doen behalve veel geld verspillen. Je zou er troosteloos van worden, maar de mensen zijn het vaak niet. Men houdt elkaar op de been en familiebanden zijn sterk. Waar we in Nederland klagen over een steeds individualistischere maatschappij, staat men hier duizend keer armer evengoed voor elkaar klaar. Zoals het spreekwoord hier zegt: samen zijn we steen, verdeeld zijn we zand. Of om het nog maar eens bij die wilde beesten te houden: Als spinnewebben samengaan, kunnen ze een leeuw strikken.

Dit was de laatste bijdrage uit Malawi, aangezien wij over een paar weken weer terugkeren naar Nederland. Ik hoop dat de stukjes de afgelopen paar jaar een (beter) beeld hebben kunnen geven over Afrika, het mooie land Malawi en haar mensen. Wij kunnen u een bezoek aan dit land van harte aanbevelen want: voor iemand die niet heeft gereisd, is een kleine tuin al een groot bos!

Na genoten te hebben van de prachtige nazomer in de Achterhoek, zijn we weer terug in het inmiddels warme en kurkdroge Malawi. Bij aankomst merkten we direct dat we weer in Afrika waren: geen stroom en nog beroerder, geen water! Mede als gevolg van de aanhoudende droogte en het slechte onderhoud van de pompen hebben we nu al wekenlang maar een paar uurtjes stromend water om de dag. Het levert heel wat gesjouw met emmers en flessen op, want het is maar wat lastig als je WC niet zomaar meer doorspoelt. Maar niet getreurd, want er waren ook weer leuke dingen in het vooruitzicht aangezien we direct werden uitgenodigd voor een Malawiaanse bruiloft. Dat hadden we nog niet eerder meegemaakt dus met veel plezier keken we er naar uit. Nou ik moet zeggen, de enige vergelijking met een Aaltense boerenbrölfte was dat er veel volk was. Sterker nog, het geheel vond plaats op een zondagmiddag in een soort beurshal met een zee van witte kuipstoeltjes die allemaal met de neus naar het podium stonden. Op dat podium zaten een stuk of wat familieleden onderuitgezakt in een iets luxere uitvoering van een witte kuipstoel en het bruiloftspaar stond ervoor.

Bij binnenkomst wilde een mevrouw direct ons kado uit m’n handen grissen, maar dat liet ik me niet gebeuren dus na enig duw -en trekwerk liet ze me gaan. Met onze westerse achtergrond gingen er we toch van uit dat we het bruidspaar zelf wel een hand mochten geven en het kado konden overhandigen. Niets was minder waar. Nadat we behoorlijk zwetend in ons veel te warme pak maar lukraak ergens hadden plaatsgenomen zagen we pas wat de bedoeling was. Er stond een deejay verscholen achter een paar enorme geluidsboxen, die hij duidelijk op maximaal volume had gedraaid. Door de “muziek” heen probeerde een soort ceremoniemeester voor ons volledig onverstaanbaar te roepen wie er aan de beurt was. Het hele feest bestond er nu uit dat in kleine groepjes de gasten naar het bruiloftspaar voor het podium liepen en al dansend briefjes geld in een door hun tweeën opgehouden mand mikten. Dit moest je dan volhouden totdat het liedje over was. Er stond een soort mandenknecht naast het paar, die zodra de mand vol was razendsnel een lege voor een volle verwisselde zodat er vooral maar niet gestopt hoefde te worden met gooien. Ook aan ons werd op een gegeven moment te kennen gegeven dat het onze beurt was. Enigszins gegeneerd stonden we daar voor zo’n 300 man wat heen en weer te wiebelen, ondertussen heftig zoekend naar briefjes met een niet al te hoge waarde. Maar als enige blanken wil je toch ook weer niet te pietluttig overkomen en achteraf is het dan toch weer verbazend hoe snel je je portemonnee kunt legen in 3 minuten! Na dit dansfestijn konden we weer terug naar onze stoel en bleek dat dit ritueel zich de rest van de middag nog meerdere malen zou herhalen. Met een lege portemonnee en na nog een uurtje puffen met de oren dicht, besloten we toch maar ons kado aan de mevrouw bij de ingang te geven (die ermee naar een kadotafel bleek te gaan) en met stille trom de aftocht te blazen…

Uiteraard is een bruiloft zoals hier beschreven niet voor de armste Malawianen weggelegd, dit was duidelijk georganiseerd door een wat beter bemiddelde familie. Hoewel… op deze manier moet iedereen toch een klein kapitaaltje bijeen kunnen scharrelen!

Terwijl Europa steeds banger wordt voor de eventuele gevolgen van de vogelgriep voor de mens, is in Afrika al tientallen jaren een dodelijk virus aan het toenemen…… AIDS. Schatting is dat er maar liefst 29 miljoen Afrikanen besmet zijn met HIV, of AIDS hebben. Een waanzinig getal als je er over nadenkt.

Ook voor Malawi is AIDS een enorm probleem. Het zijn veelal jonge mensen die er aan sterven (20-35 jaar), precies dat gedeelte van de bevolking dat een inkomen zou moeten verdienen. Gevolgen zijn dan ook talrijk: zo wordt er geschat dat er maar liefst zo’n 30,000 AIDS weeskinderen zijn in Malawi. Voor heel Afrika wordt er zelfs gerekend met 11 miljoen. Als ze niet naar een weeshuis gaan worden ze óf straatkinderen (met alle gevolgen van dien) óf ze worden opgenomen door familie. Veel gezinnen krijgen dus ineens extra monden te voeden omdat ze neefjes of nichtjes in huis nemen. Een langdurige ziekte als AIDS kost bovendien veel aan ziekenhuizen en medicijnen. Daarna besteedt de familie een fortuin voor de begrafenis om bijvoorbeeld de kist te kopen. Kosten lopen gemakkelijk op tot 3 maandsalarissen. Dit hebben we een paar weken geleden zelf nog mee kunnen maken toen de 20-jarige zoon van onze huishoudster/oppas plotseling overleed. Een dag na de begrafenis kreeg ze opnieuw een telefoontje, nu was ook de 36-jarige zoon van haar broer overleden. Nog meer verdriet maar bovendien nog meer kosten en een weduwe vrouw met 3 kleine kinderen…… Ook op kantoor worden we regelmatig met de gevolgen van AIDS geconfronteerd: we zijn al 2 boekhouders kwijtgeraakt en vaak vraagt iemand vrij om een begrafenis bij te wonen van neef, oom of buurman.

Veel westerse mensen zeggen dan dat “ze’maar beter moeten oppassen, maar zo eenvoudig ligt dat meestal niet. Weduwvrouwen bijvoorbeeld met 4-5 kinderen die plotseling geen inkomen meer hebben door het overlijden van hun man. Om toch wat te verdienen gaan sommige over tot prostitutie met weer extra gevaar op nieuwe besmetting. Andere arme gezinnen sturen hun kinderen al vroeg de straat op met als enige opdracht om op wat voor manier dan ook wat geld binnen te brengen. Ondanks de vele informatie campagnes heerst er bovendien nog een groot taboe over HIV/AIDS en zijn met name plattelandsmensen niet goed op de hoogte. Zo zijn sommige mannen er stellig van overtuigd dat je genezen kan worden door met een jonge maagd te slapen, met kinderverkrachtingen als gevolg. Regeringen zijn soms ook schuldig aan dit gebrek aan informatie. Nog geen 3 jaar geleden werd AIDS bestempeld door de Zuid-Afrikaanse regering als een complot van de westerse wereld en betwijfelde President Mbeki openlijk dat de ziekte ueberhaupt bestond! Nu er meer dan 4.5 miljoen van zijn bevolking besmet is wordt er sinds 2003 eindelijk wat aan gedaan via grootscheepse informatie campagnes.

Natuurlijk is promiscuïteit een probleem. In sommige gebieden is het heel gewoon dat mannen er meerdere vrouwen op na houden. Velen kennen de gevaren zeker maar negeren het probleem gewoon, soms ingegeven door te veel drank (door alle problemen komt alcoholmisbruik vaak voor). Het gebrek aan, of het niet willen gebruiken van condooms speelt ook een grote rol. Onder het motto: “je eet toch ook geen snoepje met de wikkel er omheen” komt onveilige sex nog maar al te veel voor. Veel organisaties in Malawi die met AIDS preventie te maken hebben prediken dan ook onthouding als de enige oplossing. Maar ik vraag me af of die boodschap ergens ter wereld succes zou hebben……

Overigens heb ik vernomen dat de Bredevoortse kerk binnenkort een collecte wil houden voor Malawi, en dan met name voor weeshuizen. Alvast hartelijk dank voor uw gift, gezien het bovenstaande verhaal kan u er zeker van zijn dat de kinderen u er zeer dankbaar voor zullen zijn!

Groeten uit Malawi,

Als je het over Afrika hebt, dan denken de meeste mensen al snel aan safari’s in open jeeps op zoek naar wilde dieren. Logisch ook, want van alle werelddelen bevinden zich toch de meeste wilde beesten in Afrika. Veel van de natuurprogramma’s die je ziet op tv worden gefilmd in Kenya en Tanzania. Parken als Masai Mara en Serengetti zijn een summum voor zowel de filmploeg als de safariganger. Een ander beroemd park is het Krugerpark in Zuid Afrika en dan zijn er nog wat minder bekende in Botswana, Zambia en Namibie. Geen Malawi dus in dit rijtje! En dat is jammer want er is genoeg “wildlife” te zien. Weliswaar zijn roofdieren als leeuwen, luipaarden en cheetahs nauwelijks of niet te vinden, er blijft nog genoeg ander wild over. Malawi heeft een aantal nationale parken en wildreservaten waarin je vrij makkelijk olifanten, buffels, giraffes, zebra’s, nijlpaarden en een hele reeks aan antilopensoorten kan vinden. Dit op slechts een paar uur rijden van de 2 grote steden. Sommige van de parken zijn helaas flink leeggeschoten en gestroopt. Vandaar ook het weinige aantal roofdieren. Zowel rijke westerse toeristen die wel eens op leeuwen wilden jagen, alsook lokale stropers zijn hiervoor met name verantwoordelijk geweest. Nog steeds lopen olifanten gevaar vanwege hun kostbare ivoor. Sommige van deze bijan lege parken worden wel weer gerehabiliteerd. Zo is de de voormalige Nederlandse eigenaar van de MAKRO bezig o.a. neushoorns en giraffes weer op hun oude plek te reintroduceren. Op safari gaan in Malawi wordt dan ook steeds leuker hoewel het niet altijd zonder gevaar is. Zo ondervond ook een Engelse verpleegkundige werkzaam in een lokaal ziekenhuis, die vorig jaar deelnam aan een wandelsafari. Helaas had de gids tegen de regels in geen geweer bij zich toen een nogal nerveuze olifant op het groepje wandelaars afkwam. De vrouw maakte helaas de fatale fout om weg te rennen waarop de olifant haar vertrapte. Ook zelf werden we niet al te lang geleden weer eens gewaarschuwd dat je altijd alert moet blijven. Met wat vrienden wandelden we wat rond in een park met voornamelijk herten en apen. Althans dat dachten we. Ineens stak op een meter afstand een “black mamba” zijn indrukwekkende kop op. Deze slang van zo’n 10 meter wordt gezien als één van de meest dodelijke ter wereld. Ook wij zetten het instinctief op een lopen (de snelste 100 meter ooit door 4 dertigers afgelegd!), dit keer gelukkig zonder vervelende gevolgen….

In het dagelijks leven hebben de Malawianen eigenlijk meer last dan plezier van de wilde beesten. Olifanten vertrappen de oogst, heel af en toe grijpt een sporadische leeuw een dorpeling, en wat vooral de laatste tijd een gevaar vormt zijn krokodillen. Veel mensen hebben geen stromend water dus kleren wassen en baden gebeurt allemaal in de rivier. Sommige van deze rivieren zitten echter vol hongerige krokodillen waardoor even lekker badderen niet echt tot de mogelijkheden behoort. Gelukkig is er af en toe ook een meevallertje als er weer eens een verdwaalde hyena in de stad wordt ontdekt. Die wordt meestal snel gevangen of geschoten en ligt dezelfde avond nog op de barbeque.

Eet smakelijk en groeten uit Malawi!

Maarten

Ik loop over Zoa Tea Estate. Hoewel de naam theeplantage de lading niet helemaal dekt. Hier worden namelijk ook koffie en macademia nootjes geproduceerd alsook (gedroogde) bananen en verschillende soorten biologische kruiden. Het is warm en droog zoals in heel Malawi de afgelopen maanden. Hoewel ik geen fluit speel lijk ik wel de rattenvanger van Hamelen met een groep van zo’n 20 joelende kinderen achter me aan die me kilometerslang volgen. Zo vaak zien ze nu ook weer geen blanke in hun kleine plantage dorpjes, dus een ideale gelegenheid om hun Engelse kennis te testen. Op veilige afstand, dat wel. “What’s your name”, en “Give me my money ” zijn wel de meest populaire kreten. Dat laatste klinkt soms bijna bevelend, alsof ik het zojuist uit hun broekzak gestolen heb. Het blijft me telkens weer verbazen hoeveel kinderen er uit alle richtingen opeens tevoorschijn komen. Hun ouders zijn allemaal werkzaam op de plantage, als thee- of koffieplukkers. Ze hebben ieder een klein stukje grond gekregen om wat mais en groente te verbouwen. De kinderen hebben gratis toegang tot de lagere school en er zijn kleine kliniekjes ingericht. Dit alles wordt gesponsord door de eigenaren van de plantage, Janet en Les Doran, oorspronkelijk van Engelse afkomst. Vanwege gebrek aan opvolgers runnen zij al ruim veertig jaar deze veelzijdige onderneming in de uiterst zuidwestelijke hoek van Malawi. Hij is 75, zij 69, maar hebben nog het enthousiasme alsof ze net begonnen zijn. Wel maken ze zich ernstige zorgen dit jaar vanwege de droogte en hebben al grote groepen werknemers naar huis moeten sturen. In elk gesprek met hen komt om de haverklap dan ook het woord droogte of regen voor. Want zonder neerslag minder oogst en daardoor minder inkomsten om al die mensen te betalen en de scholen en kliniekjes draaiende te houden. Van hun eigen kleine lapjes grond oogstten de plukkers door de droogte ook al niet veel mais, dus het raakt hen dubbelop. Gelukkig is de kerk hier voor de mensen een enorme steun. Het koor zingt zo krachtig dat het het orgel van de Oude Kerk op de Markt zou overstemmen. Iedereen mag meedoen, van jong tot oud, en er wordt maar liefst 3 tot 4 keer in de week geoefend. Geweldig om die bezieling te zien, terwijl het Yesu Yesu over de plantage schalt.

Inmiddels zijn we een paar kilometer verder en wordt de groep kinderen achter me alsmaar groter. Totdat ik me plotseling omdraai, dan vliegen ze alle kanten op. Want zo’n lange, en inmiddels rood aangelopen blanke is toch wel een beetje eng. Deze kinderen zullen als ze wat ouder zijn straks ook weer thee- en koffieplukkers worden want er is in de buurt verder weinig werk. Het is dus maar te hopen dat het oude echtpaar Doran ook dit jaar de boel draaiende weet te houden.

Groeten uit Malawi,

Maarten

Zoals in Nederland ongebruikelijk voor de tijd van het jaar de sneeuw in maart met bakken uit de hemel kwam, zo is het hier in Malawi ongewoon droog. Dit zou het regenseizoen moeten zijn maar de meeste dagen is het hier schroeiend heet (33-40 C). Goed, er was voldoende neerslag in december en janauari maar het is veel te vroeg gestopt. Dit betekent grote problemen voor elke Malawiaan want de mais staat te verpieteren op het land. Zoals al eens eerder geschreven, mais is hier het dagelijkse voedsel. Men maalt de korrels, maakt er een dikke brei van, noemt het Nsima en eet ‘t het liefst drie keer per dag met smaak op. Persoonlijk krijg ik er geen 2 happen van weg, maar het is het favoriete voedsel voor veel meer landen in Centraal -en Zuidelijk Afrika. Zodra het weer een beetje tegenzit, staan de kranten echter direct vol over maistekorten en dreigende hongersnoden. Het is soms moeilijk te bepalen of het daadwerkelijk zo dramatisch gesteld is of dat men probeert vroegtijdig buitenlandse hulp binnen te halen. Als er namelijk een hongersnood dreigt, staat het buitenland in de vorm van hulporganisaties altijd snel klaar om tonnen mais te doneren. Niemand wil natuurlijk graag Ethiopische beelden uit Malawi. Afgezien van het feit dat deze noodhulp deels mensenlevens redt, zijn er ook meerdere negatieve bijwerkingen. Boeren worden namelijk hierdoor niet erg gemotiveerd om in het volgend jaar flink voor eigen consumptie te produceren. Als de oogst tegenvalt, komt er immers toch wel gratis mais? Bovendien bestaat de kans dat de lokaal geproduceerde mais sterk in prijs daalt waardoor boeren die wel hebben kunnen oogsten, direct in hun portemonnee worden geraakt. Zij hebben dan geen geld verdiend om voor het volgende jaar kunstmest te kopen, zodat ze minder produceren, er een tekort dreigt en er dus weer noodhulp nodig is: de bekende vicieuze cirkel. Daarnaast schermt de regering graag met een dreigend tekort om meer donorhulp binnen te halen. Want zoals met alles waar veel geld mee gemoeid is, werkt het altijd de onvermijdelijke corruptie in de hand. Veel politici verdienen namelijk een paar zakcentjes bij als eigenaar van een transportbedrijf en al die gedoneerde mais moet natuurlijk wel door het hele land gedistribueerd worden…….. Stuur dus maar wat van die sneew deze kant op zodat mensen gewoon hun eigen verbouwde mais kunnen eten en verkopen.

Overigens liet ik via de wereldomroep het nederlandse journaal zien aan onze huishouder, Kennedy. Het ging over de overlast van de hevige sneeuwval. Probeer maar eens aan een Malawiaan uit te leggen hoe regen wit kan worden, aan elkaar gaat plakken en daardoor auto’s van de weg laat glijden. Hij zat zowat met z’n neus in de tv…..